in

อาการไข้หวัด

โดยปกติมักจับไข้ ปวดเหมื่อยตามเนื้อตามตัวเป็นช่วงปวดหนักศีีรษะนิดหน่อย เมื่อยล้าบางส่วน อาจมีอาการคอแห้งผาก แสบคอหรือเจ็บคอนิดหน่อยเอามาก่อน ถัดมาจะมีน้ำมูกไหลใสคัดจมูก ไอแห้งหรือไอมีเสลดน้อยลักษณะใสหรือขาว

คนไข้ส่วนมาก เดินเหิน ดำเนินงานได้ แล้วก็จะรับประทานอาหารได้

ในเด็กตัวเล็กๆ อาจมีไข้สูงกะทันหัน ตัวร้อนเป็นช่วงๆเวลาไข้ขึ้นบางทีอาจซึมน้อย เวลาไข้ลง (ตัวเย็นก็จะวิ่งเล่นหรือเค้าหน้าแจ่มใสเหมือนเช่นเคย ถัดมาจะมีน้ำมูกใส ไอน้อย

ในคนแก่ บางทีอาจไม่มีไข้ มีเพียงแค่ลักษณะของการเจ็บคอนิดหน่อย น้ำมูกใส ไอนิดหน่อย

ในเด็กแรกเกิด อาจมีอาการอ้วก หรือท้องร่วง ร่วมด้วย

ลักษณะของการมีไข้มักเป็นอยู่นาน 48-96 ชั่วโมง (2-4 วันเต็มๆแล้วอาการก็ดีขึ้นได้เอง

อาการน้ำมูกไหลจะเป็นมากอยู่ 2-3 วัน ส่วนอาการไอ บางทีอาจไอนานเป็นอาทิตย์ หรือบางรายบางทีอาจไอนานเป็นนานแรมเดือน ภายหลังอาการอื่นๆหายก็ดีแล้ว

ในรายที่การได้รับเชื้อแบคทีเรียสอดแทรก ผู้เจ็บป่วยจะจับไข้เกิน วัน หรือมีน้ำมูกเข้มข้นเหลืองหรือเขียวเกิน 1 วัน หรือไอมีเสลดสีเหลืองหรือเขียวทุกหน

การดำเนินโรค

ส่วนมากชอบหายเอง โดยไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ (หรือที่ราษฎรเรียกว่า ยาแก้อักเสบ”) ด้วยเหตุว่ามีเหตุที่เกิดจากการได้รับเชื้อเชื้อไวรัส ลักษณะของการมีไข้จะเป็นอยู่ 2-4 วัน น้ำมูกจะมีมากมายใน 2-3 วันแรก ส่วนอาการไอ ส่วนมากก็จะดีขึ้นได้ด้านใน 1-2 อาทิตย์

เว้นเสียแต่บางราย (หรือบางทีอาจมีการอักเสบของหลอดลมร่วมด้วย ก็จะไอนาน 1-3 เดือน ด้วยเหตุว่าเยื่อบุหลอดลมที่อักเสบมีความอ่อนแอ มีการระคายง่าย เวลาถูกฝุ่นผง ควัน หรืออากาศเย็น ก็ชอบไอ (ซึ่งชอบไอแห้งแบบระคายคอ หรือมีเสลดบางส่วนลักษณะสีขาวผู้เจ็บป่วยควรจะเลี่ยงสิ่งระคายเคือง หากต้องหมอจะให้ยาหยุดไอ ไม่มีความสำคัญน้องใช้ยาปฏิชีวนะ แล้วก็จะเบาๆดีขึ้นจนกระทั่งหายสนิท เมื่อเยื่อบุหลอดลมฟื้นแข็งแรงอย่างที่เคยตามจังหวะธรรมชาติของมัน

บางรายอาจมีการรับเชื้อแบคทีเรียสอดแทรก ซึ่งหมอจะให้ยายาปฏิชีวนะรักษา

อาจมีภาวะแทรกซ้อนอื่นๆดังกล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้ และก็ปอดอักเสบ ซึ่งอาจมีอันตรายรุนแรงได้

ฉะนั้น คนป่วยหรือผู้ดูแลควรจะเฝ้าสังเกตดูอาการแทรก โดยเฉพาะ อาการหายใจแรงเร็ว (เด็กอายุต่ำยิ่งกว่า ขวบ ผู้ดูแลควรจะฝึกหัดนับการหายใจ มองอกหรือพุงที่กระเพื่อมขึ้นลง ว่ามีอัตราความเร็วเกินกฏเกณฑ์อายุที่ระบุหรือเปล่า)

ในเด็กตัวเล็กๆ หรือเข้าศูนย์เลี้ยงเด็ก หรือสถานศึกษาในตอน 3-4 เดือนแรก เด็กบางทีอาจเจ็บป่วยหวัดซ้ำซากจำเจจากเชื้อไวรัสหวัด ซึ่งมีอยู่หลายแบบ บางทีอาจจับไข้หวัดเดือนละ 1-2 ครั้ง หรือทุกอาทิตย์ (ด้วยเหตุว่าติดเชื้อโรคตัวใหม่จากเพื่อนพ้องในห้องเด็กอาจมีไข้ 2-4 วัน แล้วดีขึ้นกว่าเดิมนับเป็นเวลาหลายวัน และก็บางทีอาจป่วยหวัดรอบใหม่ กระทั่งจะรับเชื้อครบทุกตัวที่มีอยู่ไม่ซ้ำในกรุ๊ปเพื่อนฝูงกรุ๊ปนั้น ก็จะเบาๆห่างหายไปท้ายที่สุด สิ่งสำคัญผู้ดูแลอย่าได้ตระหนกตกใจ รวมทั้งควรจะให้การดูแลตามอาการดังที่ชี้แนะ ยาที่จำเป็นต้องเป็น ยาลดไข้พาราเซตามอลแค่นั้น ไม่จำเป็นที่จะต้องรับประทานยายาปฏิชีวนะ (ถ้าหากว่าไม่มีอาการชี้ว่ามีภาวะแทรกซ้อนขืนรับประทานยายาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นหรือมากเกิน เว้นเสียแต่มิได้คุณประโยชน์แล้ว ยังอาจมีโทษ ดังเช่น ทำให้เชื้อโรคดื้อยาง่าย เด็กแพ้ยาง่าย หรือยาปฏิชีวนะจะทำลายจุลชีวันในไส้ที่มีคุณประโยชน์ต่อสุขภาพ ทำให้ภูเขามิค้มกันเด็กแรกเกิดแอ ติดโรคง่ายดายมากยิ่งขึ้นได้

ด้วยเหตุผลดังกล่าว คนป่วยหรือผู้ดูแลควรจะทำความเข้าใจว่า เมื่อไม่สบายหวัด มีลักษณะใดที่จำต้องใช้ยาปฏิชีวนะ

ภาวะแทรกซ้อน

ที่พบได้ทั่วไปเป็น มีการติดโรคแบคทีเรียเข้าแทรก คนไข้ชอบเป็นไข้นานเกิน วัน หรือมีน้ำมูกข้นเหลืองหรือเขียว

ภาวะแทรกซ้อน ที่บางทีอาจเจอได้ร้ายแรงก็คือ ปอดอักเสบ คนเจ็บมักเป็นไข้สูง หายใจแรงหรือเร็วกว่าธรรมดา ไอมีเสมหะข้นเหลืองหรือเขียวร่วมด้วย พบได้ทั่วไปในเด็กตัวเล็กๆ คนแก่ หรือคนที่ร่างกายอ่อนแอ

นอกเหนือจากนี้ ยังอาจจะก่อให้เกิดภาวะสอดแทรกอื่นๆเป็นต้นว่า ภูมิแพ้ (น้ำมูกออกเป็นหนองข้นเหลืองหรือเขียว ปวดโหน่งที่โหนกแก้มหรือหัวขนคิ้ว), หลอดลมอักเสบ (ไอมีเสมหะมากมาย ไอดังโครกนานยาวนานหลายวัน), หูชั้นกึ่งกลางอักเสบ (มีลักษณะปวดหู หูอื้อ), กล่องเสียงอักเสบ (มีลักษณะอาการเสียงแหบร่่วมด้วย)

การแยกโรค

ลักษณะของการมีไข้ มีน้ำมูกไหล ไอ อาจจะเกิดขึ้นได้ก็เพราะมูลเหตุอื่น ที่สำคัญยกตัวอย่างเช่น

ปอดอักเสบ ผู้เจ็บป่วยจะเป็นไข้สูง ไม่อยากอาหาร ไอมีเสลดเหลืองหรือเขียว เจ็บอกมากมาย หรือหายใจแรง หรือหายใจเร็วกว่าธรรมดา
ไข้หวัดใหญ่ คนไข้จะจับไข้สูง เมื่อยมากมาย นอนซม ไม่อยากกินอาหาร ร่วมกับอาการเหมือนหวัด บางรายบางทีอาจไม่มีน้ำมูก อาจมีลักษณะของการปวดท้อง อ้วกหรือท้องร่วง
ฝึก คนเจ็บ (พบได้บ่อยในเด็กจะจับไข้สูงตลอดระยะเวลา รับประทานยาลดไข้ไม่ดีขึ้นกว่าเดิม ซึม หน้าแดง ตาแดง น้ำมูกไหล ไอ มีผื่นแดงขึ้นเรียกตัวข้างหลังเป็นไข้ วัน แล้วก็ไข้มักเป็นอยู่นานนับอาทิตย์
ภูมิแพ้ คนป่วยจะจับไข้ น้ำมูกออกเป็นหนองข้นเหลืองหรือเขียว คัดจมูก ปวดถ่วงรอบๆโหนกแก้มหรือหัวขนคิ้ว
หลอดลมอักเสบ คนเจ็บจะมีลักษณะอาการไอมีเสมหะ (ออกมาจากใต้คอลึกๆ) ไอโครกครั้งคราวไอกระทั่งเจ็บอก เสมหะบางทีอาจเป็นสีขาวข้น (จากเชื้อไวรัสหรือข้นเหลือง หรือเขียว (จากเชื้อแบคทีเรียบางรายอาจมีไข้ร่วมด้วย
ต่อมทอนซิลอักเสบ คนป่วยมักจับไข้สูง เจ็บคอมาก กลืนตรากตรำ อ้าปากมองด้านในคอหอย จะมองเห็นต่อมทอนซิลบวมแดง มีจุดหนอง บางรายอาจมีอาการคัดจมูก มีน้ำมูกหรือเสลดสีเหลืองหรือเขียว
หวัดภูมิแพ้ (แพ้อากาศผู้เจ็บป่วยจะมีลักษณะอาการคัดจมูก คันจมูก คนคอ ไอแห้งส่วนมากไม่มีไข้ อาการทั่วๆไปแข็งแรงดี มักเป็นหายบ่อยมาก เวลาสัมผัสถูกส่งที่แพ้ ยกตัวอย่างเช่น ฝุ่นผง ควัน อากาศเย็น